Dead of Night (1945)

Dead of Night - the mirror

Μια σπονδυλωτή ταινία, 4 ιστορίες που κινούνται από το φαιδρά αστείο (ο φασματικός γκόλφερ) έως το ανησυχητικά απειλητικό (καθρέφτης, και κούκλα εγγαστρίμυθου), με μια ζοφερή ατμόσφαιρα η οποία χτίζεται σταδιακά, πατώντας σε κλισέ που τότε δεν ήταν κλισέ. Ακόμη και η υποτιθέμενη θαλπωρή και ασφάλεια του σαλονιού, του φουαγιέ γείωσης ανάμεσα στις διηγήσεις, καταρρέει σιγά σιγά. Οι ακροατές νιώθουν τη διαχωριστική αυλαία μεταξύ θεατή και παράστασης να εξανεμίζεται. 

Η υφέρπουσα ονειρική εσάνς ατσαλώνεται από την πρώτη ακόμη διήγηση: Η παθιασμένη εξάρτηση όλων μας με τη μέτρηση και τον έλεγχο του χρόνου, και πόσο μπορεί να σε αρρωστήσει το να χάσεις την αίσθηση της ώρας. Το να στρέφεις αλλού το βλέμμα για μια στιγμή κι εκεί που νομίζεις πως έχουν περάσει στιγμές να συναντάς καλπάζοντες ωροδείκτες. Για το σύγχρονο άνθρωπο το να ξέρει που βρίσκεται χρονικά είναι ένα βαρύ ψυχολογικό αποκούμπι. Δε μπορείς να κοντρολάρεις την τέταρτη διάσταση, αλλά τουλάχιστον μπορείς να τσεκάρεις που βρίσκεσαι ανά πάσα στιγμή πάνω στον άξονά της. Πέτα στα σκουπίδια αυτή τη σιγουριά, σκηνοθέτη-δημιουργέ (βασικά ήταν 4, ένας για κάθε ιστορία), και δες αμέσως πως καλπάζει επί του θεατή η θεία-Μόρα. Συν μια νεκροφόρα να σου γαργαλάει αναίσθητα τα θανατολάγνα κύτταρα, να εμφανίζεται από το πουθενά και να σου γνέφει με μαύρο μαντήλι και βέλο στο πρόσωπο, σαν το απολειφάδι του εφιάλτη που είδες πρόσφατα.

Δε θα προβώ σε περαιτέρω spoilers, απλά να πω για το τέλος με αυτά τα υπερφωτισμένα εκ της μίας όψεως πρόσωπα, που αφορίζουν και επιθυμούν ταυτόχρονα τον πρωταγωνιστή, πως πιθανότατα στοίχειωσε τα όνειρα του νεαρού τότε Herk Harvey (Carnival of Souls). Πρωτοποριακό.

Advertisements

Carnival of Souls (1962)

costitle

Ανατέλλον σωτήριο έτος 1962, με το ύψιστο “Carnival of Souls” του Herk Harvey, ένα μνημείο (και) εξπρεσιονιστικής τέχνης, το οποίο έχει – έτσι απλά – στιγματίσει, μεταξύ άλλων το 80’s darkwave κίνημα, μέσω της αισθητικής του. Από τα στασίδια της ασφυκτικής εκκλησίας, στην εγκαταλελειμμένη αποθήκη και το αποκρουστικό καρουζέλ, στους αναδυόμενους από τα νερά εφιάλτες και στο γνώριμο τρόπο του διαμερίσματος, το Carnival of Souls είναι από τις πιο τρομακτικές ταινίες όλων των εποχών.

 Ακολουθούν Spoilers:

 Εδώ έχουμε μια από τις εμφανίσεις του μοτίβου “νεκρή-που-δεν-το-ξέρει πρωταγωνίστρια”, το οποίο έχει ξεζουμιστεί για τα καλά από τότε. Που βρίσκεται ο τρόμος; Στην αριστουργηματική ασπρόμαυρη φωτογραφία – τέτοια χρήση σκιάς θέλω να βλέπω, αδρή και μελετημένη συνάμα, να κουλουριάζεται στο κατώφλι του οπτικού σου πεδίου. Στις ανήθικες συγχορδίες του εκκλησιαστικού οργάνου που ασελγούν επί του χώρου, και βεβηλώνουν το ναό. Άλλωστε τι πιο βλάσφημο από μια ανεπιτήδευτα κακοπροαίρετη μελωδία σε έναν καθαγιασμένο μέρος, ιδιαίτερα όταν παίζεται από μια μουσικό που εκτελεί το επάγγελμα καθαρά βιοποριστικά, δίχως θρησκευτικό αίσθημα; Στους ανελέητους δερβισισμούς της κάμερας όταν η πραγματικότητα γίνεται ασαφής, οι οποίοι κλείνουν το μάτι στη βωβή εποχή. Αλλά πάνω και πέρα απ’ όλα στον ίλιγγο της πρωταγωνίστριας όταν υποσυνείδητα αρχίζει να μυρίζεται πως ο περίγυρός της είναι ένα κέλυφος που έχει δημιουργήσει γύρω της η προσφάτως απολεσθείσα θνητότητά της. Με άλλα λόγια, στη σπηλαιώδη απελπισία της όταν υποπτεύεται πως κάτι δεν πάει καλά, όταν αργότερα αντιλαμβάνεται πως ότι αντικρίζει εδώ και μία εβδομάδα είναι τα τελευταία τηλεγραφήματα που ανταλλάζει με τον κόσμο των ζωντανών.

Carnival

 Η Candace Hilligoss, όταν ξεπερνά την αρχική κυνικότητά της, αρχίζει να εντοπίζει λάθη στην καθημερινότητά, ανθρώπους που την αγνοούν επιδεικτικά, χρονικά παράδοξα, και τη μυρωδιά μιας τεράστιας προσωπικής wasteland πίσω από τον καμβά του περιβάλλοντος κόσμου. Μυσταγωγικό κατά βάση, δίχως ελπίδα, χτίζει μια αποκαλυπτική ατμόσφαιρα χωρίς να βασίζεται σε ιδιαίτερα εφέ. Πάρε και τον ανατριχιαστικό χορό με τους αποτρόπαια (με την καλή έννοια) μακιγιαρισμένους νεκρούς (;), μια σκηνή που κατ’ εμέ είναι η κορωνίδα της ταινίας. Ο David Lynch και ο George Romero, θεωρούν το Carnival of Souls μεγάλη επιρροή, και μια ματιά στο έργο τους είναι ικανή να το επιβεβαιώσει (ιδιαιτέρως του Lynch). Αρκετά άγνωστη, ακόμη και σήμερα, αυτή η ΤΑΙΝΙΑΡΑ πατάει κάτω το 90%(και βάλε) των horror films.

http://www.imdb.com/title/tt0055830/

The Innocents (1961)

the-innocents

Το “Στρίψιμο της Βίδας” είναι από τα πιο ύπουλα βιβλία τρόμου. Ύπουλο γιατί σε ταΐζει με στιγμές (μεταφορικά) ηλιόλουστης μακαριότητας όσον αφορά την προσωπικότητα των δύο παιδιών, χώνοντας παράλληλα σφήνες υπονοούμενων χυδαιοτήτων στη συμπεριφορά τους. Και κλιμακώνει αρκετά περίεργα, με μακαβριότητα καμουφλαρισμένη σε ηθελημένα ασαφές νόημα. Η πρώτη μεταφορά του στη μεγάλη οθόνη, το “The Innocents” του 1961 από τον Jack Clayton, πιάνει με άριστο τρόπο (τηρουμένων των κινηματογραφικών αναλογιών) το μοχθηρό πνεύμα του βιβλίου. Ασπρόμαυρο, εναλλαγή θρησκευτικών σχεδόν (όσον αφορά τη μυστικιστική φωτεινότητα – θυμάστε εκείνα τα παλιά χριστιανικά παιδικά βιβλία με τις ασφυκτικά καθωσπρεπικής τεχνοτροπίας απεικονίσεις της οικογένειας; κάπως έτσι είναι και οι ιλαρές στιγμές της ταινίας) σκηνών με βαρβάτο γοτθικό ντουμάνιασμα.

Innocents The 1961 movie pic

Τα 2 παιδάκια απεικονίζουν εξαιρετικά τους αντίστοιχους χαρακτήρες του βιβλίου, έχοντας καθ’ όλη τη διάρκεια της ταινίας προσωπεία χερουβικής αγαλλίασης, με το φάσμα της διαστροφής να κρέμεται από πάνω τους, πάντα φευγαλέο. Οι εμφανίσεις των δύο -χμμμ- φαντασμάτων(;) είναι υπέρ το δέον λειτουργικές και ατμοσφαιρικές, με απουσία ανάλαφρης διακοσμητικής διάθεσης. Από τη μία η ανατριχίλα στο παράθυρο που λέγεται Peter Quint, δίχως περιττά φτιασιδώματα να είναι το πρόσωπο της διαφθοράς της ίδιας (ο Πονηρός που λέγαμε και παλιά, και όσο φαιδρή και να ακούγεται η λέξη, η παρουσία του τσιμπάει επώδυνα το συνειδητό υπογάστριο του θεατή). Από την άλλη η δις Jessel, μια απομακρυσμένη φιγούρα, δίχως εμφανή χαρακτηριστικά, που κάλλιστα θα μπορούσε να υπάρχει σε ένα προραφαηλιτικό πίνακα ιδωμένο μέσα από λαβκραφτικό πρίσμα. Εδώ το στήσιμο της θα θυμίσει και Ιαπωνικό τρόμο όσον αφορά την ασάφεια, τη λιτότητα της μορφής, την ακαμψία εν τέλει. Κερασάκι στην τούρτα της σαστιμάρας ο εκκλησιασμός των παιδιών, η όλη πορεία έως εκεί όπου σκάνε επιβεβαιωτικά ψήγματα της πραγματικής φύσης τους, αλλά και η ελαφρά δυσανασχέτηση ως προς το άγιο μέρος (πολύ απαλή, καμία σχέση με την αντίδραση του Damien για παράδειγμα, στο πρώτο Omen). Το Innocents είναι τρόμος πάνω απ’ όλα γιατί παίζει με την παιδική αθωότητα, την ξεφλουδίζει σιγά σιγά, και δείχνει στο τέλος πόσο παραφυσική είναι η διάβρωσή της. Σα να βλέπεις μωρά να σου ψιθυρίζουν εδάφια του Μαλντορόρ λίγο πριν κοιμηθείς ένα πράγμα.

http://www.imdb.com/title/tt0055018/