2015: A first retrospect

Top notch Albums:

Awe / Vacantfield / End – Moerae


A mighty collaboration, a split release of extraordinary thematic cohesion. Review here.

Crypt Sermon – Out of the Garden


(Epic) doom metal, of great heaviness and terrific guitar work. Memorable tracks, most of them of stellar status.

Death Karma – The History Of Death & Burial Rituals part I deathkarma

A grandiose continuation of Cult of Fire’s last year ep, a release with an interesting concept, which is nicely reflected in the songs’ variant character. Review here.

Dødheimsgard – A Umbra Omega


The band’s highly anticipated album was definitely worth the wait, and despite the superabundance of guitar ideas, some of which were somewhat unstably incorporated in the record, it is a masterpiece crowned by the amazing vocals of Aldrahn.


Enforcer – From Beyond


Another great album for the Swedes, a bit more complex than their previous releases, a masterpiece nevertheless.


Haethen – Shaped by Aeolian Winds haethen

Pagan black metal of quality is a thing always worthy of note. This US band delivers it spotlessly, wrapped in an amazing cover art. Review here.

Macabre Omen – Gods of War – At War macabreomen

Alexandros’ second full-length was definitely worth the wait. Epic metal of Quorthonesque soul, teeming with emotion, embedded with folk melodies and ancient spirit. A masterpiece, that along with Atlantean Kodex’s “The White Goddess”, holds the scepters of this decade’s epic metal. Review soon to come.

Misþyrming – Söngvar elds og óreiðu


Icelandic black metal has started to become saturated, what with most of the new bands playing a certain take on orthodox black metal, but Misþyrming triumph on sheer darkness alone. Highly memorable riffing, and pitch black atmosphere.

Sacral Rage – Illusions in Infinite Void sacralrage

Since last year, “Panic in Urals” had me on the lookout for these Watchtower/US Power worshiping Greeks. “Illusions in Infinite Void” is amazing, well-executed, not flawless, but definitely a hell-of-a-debut.

Nocternity – Harps of the Ancient Temples nocternity

It’s been 12 years since “Onyx”. Khal Drogo’s sound has been minimalised, adapting a hypnotic quality, not unlike “Hvis Lysset tar Oss”. Through a guitar work exquisite, the album flaws gracefully, quite more easily digestible than its precursor. Review soon to come.

Trial – Vessel


A personal favourite of mine, these Swedes’ sophomore album blends nicely the edges of NWOBHM, US Power/Progressive, and King Diamond, carving a niche of its own. Containing some of the most well-written compositions that I’ve heard this year, it is perhaps the most enjoyable of this year’s releases up to now.


    More than Adequate Albums:

A Forest of Stars – Beware the Sword you cannot see

The British deliver yet another opus of psychedelic black metal. None of their releases seems to have let down my expectations. Review here.

Acherontas – Ma ION

Another passionate release from these Greeks. The only flaw is the album’s duration; it seems that the songs are a bit more drawn out than they should. Still, inside this record lie some amazing riffs.

Deletere – Les heures de la Peste

These Canadians had picked my interest with their “Inopia et Morbo” demo. Their first full-length is an excellent species of Metal Noir Quebecois, with a handful of rawness thrown in. Review soon to come.


Dödfödd – Demo 15

A guitar-less release of with great dungeon atmosphere, another solid release from Sir N. Review here.

Embrace of Thorns – Darkness Inpenetrable Voluminous, extremely thick black/death from Greece. The Athenians are veterans of the scene, and keep spitting out blasphemous recordings. Review soon to come.

Goatblood / Nuclear Perversions – Rex Judaeorum/Wolves Of Apocalypse

A great black/thrash release, with Goatblood’s side being a little more closer to my taste. Their full-length is soon to be released.

Grimoire – L’Aorasie des Spectres Reveurs

Atmospheric black metal from Quebec, creating highly vivid soundscapes. A bit on the chillingly romantic side, especially recommended for Ephemer fans.

Ithaqua – Initiation To Obscure Mysteries

Early 90’s Greek black metal worship. Highly nostalgic, not much original, but extremely enjoyable, with excellent lyrics. Review here.

Katavasia – Sacrilegious Testament

A super-group playing old school Greek black metal. Well-rendered compositions, top of the notch vocals, and this “Thy Mighty Contract” feeling overflowing.

Kjeld – Skym

Dutch atmospheric black metal of freezing tempereature and Scandinavian temperament. For those old-schoolers that never abandoned the 90’s scene. Review here.


Leviathan – Scar Sighted

Wrest’s comeback is more than satisfactory, leaving behind the urban chaos of his last album. Here lies the inhuman, cosmological spirit of “Massive Conspiracy against all Life”. Review here.

Nettlecarrier – Black Coffin Rites

Another highly enjoyable release from these Norwegians. Total second wave worship, with great guitar riffing. Review here.


Outre – Ghost Chants

One of the best orthodox black metal releases that I’ve heard in quite a long time. Poland is a staple of quality black metal, and Outre proves it once more. If only we can have a new Cultes des Ghoules release this year… Review here.

Slaegt – Ildsvanger

Minimalistic raw black metal from Denmark with punk attitude scattered around. A release spot on the spirit of band isolation.

Tome of the Unreplenished – Innerstanding

Diastric atmospheric black metal from Cyprus, highly majestic and image evoking. Review here.

Uitzichtloos – De Oogst

Hypnotic black metal from Netherlands with shrieking vocals and frosty breath. The dutch scene is definitely riding mightily during the last few years.

Vassafor / Temple Nightside – Call of the Maelstrom

Total fucking DARKNESS. Brutal black/death, grandiose as the Abyss, thick as Hell. Vassafor’s side is the highlight for me.

Visigoth – The Revenant King

If this album’s sound was not infested with some heavy/groovy moments, it would feature on the top list. “Dungeon Master” could very well be among my top 10 songs of the year. Stille, the vocals are great, the guitar work more than adequate, and this is a very good record of epic metal.


Vivus Humare – Einkehr

A release with shaky character but great ideas, closing with a killer a la “De Mysteriis” song. If only they follow on this path on their next release. Review here.

Sorcerer – In the Shadow of the Inverted Cross

Finally, these veterans’ debut is out. Memorable songs which know how to be highly epic. Unfortunately there is an abundance of groovier moments here too, which don’t let the album shine.


Heathen – Heathen

This cassette release from Norway, through (the quite interesting) Caligari Records, is akin to Burzum’s debut rawness, a bit more hypnotic, containing a few ambient as well. Review soon to come.

The Rest (Albums that didn’t convince me or are not my cup of tea, also those that I didn’t listen to as much I would like in order to be certain):

Abominor – Opus decay (What I said earlier about the saturation of Icelandic scene. Not bad per se, but neither is it memorable. Great cover though.)

Akhlys – The Dreaming I (This one I have not given many spins, but although it takes off great, it becomes kinda boring from the long middle track onwards. Still, I am not certain.)

Caina – Setter of Unseen Snares (Never was much of a fan of Caina, and this album feels small, in most of its aspects.)

Code – mut (Code have left black metal behind, turning to a watered down version of late Anathema, with great vocals though.)

Corpus Christii – PaleMoon (Still do not have a clear opinion about this one. There are great riffs in here, but also tiring moments.)

Decline Of The I – Rebellion (That one is interesting post black metal, with quite a bit of experimentation. Quite good, but not my style of black metal.)

Devathorn – Vittra (This one I found somewhat stretching-in-order-to-sound-extreme, in a bad way. Not given it as many listens as I would like however, probably will revisit.)

Devouring Star – Through lung and heart ( A lot of hype about this one, and without a good cause as far as I am concerned. Typical orthodoxy black metal, not memorable. Great cover art though.)

Dhampyr – Oceanclots (This one is strange, and definitely needs more spins. There are certainly god ideas in here, but maybe a tad to many. Will be returning.)

Dynfari – Vegferð tímans (Pagan black metal, to which I have not listened much. Didn’t click, but it has a certain quality.)

Enslaved – In Times (Late Enslaved are definitely not to my liking, thus I cannot say much about this one.)


Ereb Altor – Nattramn(After their first 2 great albums, Ereb Altor have been declining in my eyes. This one certainly has its moments, but didn’t convince me.)

Hacavitz – Darkness Beyond(On first listening to this one I was excited, but after a few more spins it was reveealed as well-played but not much inspired second wave black metal.)

Helrunar – Niederkunfft(Maybe the greatest disappointment of the year so far. Loved their earlier works, but in this album they have left behind their pagan days, adding some unacceptable for me heaviness.)

Imperial Triumphant – Abyssal Gods(Great moments in this one, black/death of experimental character, with lots of extremity, needs more listenings to, will probably rise in my esteem.)

Liturgy – The Ark Work(At first I thought it was a joke leak. Then I listened to it a few times, deleting it after that. Then I gave it another shot. The vocals are highly dubious. It has its moments though.)


Maléfices – Hurlemort(Metal Noir Quebacois, of good quality. A solid release.)


Marduk – Frontschwein(A good release from the Swede veterans. Not up to par with their (much) older releases, but definitely worth a listen or two.)


Negura bunget – Tau(The Romanians’ works after the divide are not up to par with their mighty past. This rule applies to this year’s record too.)

Pulsar Colony – Cosmic Manifestations(I’d like this one to be more experimental, but as it is, I cannot wholeheartedly recommend it – it is without many high moments.)

Solefald – World Metal.Kosmopolis Sud(Not a fan of the band lately, this one was quite boring and inessential.)


Swarþ – Veneficivm(Good material here, but not of the abyssal quality that blazed in their demo releases. Waiting for a full-length.)

Tribulation -The Children Of The Night(Their previous album was a masterpiece of death metal experimentation, this one is hard rock with harsh vocals, definitely not my thing.)


Shining – IX – Everyone, Everything, Everywhere, Ends(A good release from Kravforth, nothing more, have long been distanced by the band’s material.)


Albums I expect on the next part of the year:

Black Sword Thunder Attack – TBA

Djevel – Saa Raa Og Kald

Goatblood – Adoration of Blasphemy & War

In the Woods… – TBA

Midnight Odyssey – Shards of Silver fade

Morar – TBA

Nawaharjan – Lokabrenna

Ninkharsag – Blood of Celestial Kings

Obsequiae – Aria of Vernal Tombs


Leviathan – Scar Sighted review


Έκτο full-length για τους(sic) Leviathan, νιοστή κυκλοφορία επί του συνόλου της δισκογραφίας τους. Ο Wrest πέρασε από τις συμπληγάδες των νομικών και προσωπικών προβλημάτων, έβγαλε το δηλητήριό του στο προηγούμενο ενδοσκοπικό “True Traitor, True Whore”, έγινε από τους αγαπημένους «black metal superstars» των μεγάλων φυλλάδων της αντίπερα όχθης του Ατλαντικού, και πλέον ποζάρει ως χαζομπαμπάς στο εξώφυλλο του Decibel. Όπως και να έχει όμως, ένα καινούριο album των Leviathan είναι σημαντικό γεγονός, και όχι μόνο για το USBM. Ιδιαίτερα όταν το μόνο πράγμα που έχει να παρουσιάσει η μπάντα στα 4 χρόνια που μεσολάβησαν ανάμεσα στα 2 τελευταία full-lengths είναι ένα δικό της κομμάτι (“…And a slave” από το split με Krieg) και ένα πρόσφατο cover του “My War” των Black Flag.

Εγένετο “Scar Sighted”. Η αστική παρακμή και η πικρή απλότητα του (πολύ καλού και απαραίτητου για τον Wrest) True Traitor, True Whore” αφήνονται πίσω, όπως η τόσο «εμφανής» και ξερή παραγωγή. Επιστροφή στα πνιγερά βάθη του μυστηρίου και της occult ατμόσφαιρας. Τους στίχους του “True Traitor..” δεν τους μάθαμε ποτέ, αλλά οι τίτλοι μας έδιναν μια ιδέα σχετικά με την εσωτερική κάθαρση που προσπάθησε να πετύχει ο Wrest. Στο “Scar Sighted” η παρουσία των τυπωμένων στίχων επανέρχεται, και απλώνεται πάνω στον μουσικό καμβά με το γνωστό κρυπτικό ύφος του Αμερικανού. Επιστροφή στο αχανές, υπερβατικό μυστήριο του μυθικού πλέον “Massive Conspiracy against all Life”, με τίτλους κομματιών που είναι μεταφυσικοί λεκτικοί πίνακες (“All Tongues Toward”), με συμβολική, μη γραμμική αφήγηση σε κάθε πρόταση.

Και μουσικά, το “Scar Sighted” επιστρέφει στις φόρμουλες της Moribund εποχής των Leviathan. Το ασαφές, σχετικά αποπροσανατολισμένο χάος του προηγούμενου δίσκου αντικαθίσταται από πολύπλοκες δομές, αυτές με τις οποίες μας κέρδισε και καθιερώθηκε ο Wrest. Η παραγωγή έχει βαθύνει και σκουρύνει, κοινωνώντας στο μυστηριακό του δίσκου. Οι ρυθμοί απλώνονται επί του φάσματος της ταχύτητας, με έμφαση στα άκρα (σχεδόν doom αισθητικές εναλλάσσονται με φρενήρες, σπασμωδικό τρέξιμο). Τα φωνητικά ποικίλουν, με τον Wrest να κάνει μάλλον την πιο ευρεία μέχρι στιγμής επίδειξη του φάσματος του λαρυγγιού του (αυτά που κυριαρχούν βέβαια (και καλώς) είναι τα γνωστά στρυφνά και απέλπιδα σκουξίματα). Ξεχωρίζει η προσθήκη αρκετής μελωδίας στις συνθέσεις, εις βάρος της χαρακτηριστικής δυσαρμονίας. Στον αντίποδα της μελωδίας όμως, οι noise πινελιές έχουν επίσης την τιμητική τους. Εμβόλιμες θα βρούμε κάποιες αναφορές στα πιο τσιτωμένα σημεία των Darkthrone (“Under a Funeral Moon” εποχής), όπως στα κουνουπίσια σκέρτσα του “Within Thrall” γεγονός το οποίο προσθέτει μια πιο heavy νότα, πάντα εντός των μαυρομεταλλικών ορίων. Εδώ τίθεται και ένα ζήτημα χάραξης μιας ελαφρά διαχωριστικής γραμμής εντός του άλμπουμ, με τα κομμάτια που έπονται του “Within Thrall” να είναι πιο ατμοσφαιρικά, και αποκαλυπτικά «σοβαρά» σε σχέση με αυτά του πρώτου μέρους.

Η έκπληξη μου όταν τσέκαρα τη διάρκεια του άλμπουμ ήταν μεγάλη: Ξεπερνάει τη μια ώρα, αλλά με τις πρώτες ακροάσεις (που δεν την είχα προσέξει) είχα την εντύπωση πως είναι αρκετά μικρότερη. Τι σημαίνει αυτό; Το περιεχόμενο του δίσκου είναι περιεκτικό, δεν πλατειάζει, και ξέρει να συναρπάζει, καμουφλάροντας την έκτασή του. Ο Wrest ξέρει ακόμη να γράφει άκρως ενδιαφέρουσα μουσική, κρατώντας τη μπάντα του στα ψηλότερα βάθρα του USBM. Το “Scar Sighted” είναι μια στιβαρή επιστροφή των Leviathan στις Moribund δόξες. Δεν φτάνει την αποκάλυψη του “Massive Conspiracy against all Life” γιατί κρατάει τα πόδια του γειωμένα, γιατί δεν έχει ένα τόσο συγκεντρωμένο όραμα, αλλά και γιατί έπεται αυτού. Όπως και να έχει, το “Scar Sighted” είναι άξιο του ονόματος Leviathan, και δείχνει πως αυτή η μπάντα είναι μακράν η καλύτερη από τα πολλά projects στα οποία συμμετέχει ο Wrest.

A Forest of Stars – Beware the Sword you cannot see review


Ας ξεκινήσω με μια προσωπική παραδοχή: Αυτοί οι Άγγλοι είναι ότι καλύτερο έχει βγάλει το Νησί στο χώρο του black metal, μετά τους Cradle of Filth και τους Akercocke, εκτιμώντας τη συνολική μέχρι τώρα πορεία τους. Οι ομοιότητες με τα προαναφερθέντα σχήματα κινούνται και στον τομέα της διαφοροποίησης/απεμπλοκής από τον καθαρά μαυρομεταλλικό χώρο. Ακόμη και στο ανιμιστικό ντεμπούτο τους “The Corpse of Rebirth”, οι Forest of Stars δεν περιορίστηκαν σε αυστηρά black metal φόρμες. Από εκεί και πέρα κυκλοφόρησαν δυο καταπληκτικούς δίσκους, μέσω των οποίων παρουσιάστηκε η θεατρικοποίηση της εικόνας της μπάντας, αλλά και της μουσικής, χωρίς να χάνουν ούτε ελάχιστη ουσιώδη ποιότητα. Μπορεί η Burton-ική διάθεση που κυριαρχούσε στο videoclip του “Gatherer of the Pure” να διάβρωσε κάπως τη βικτωριανή ατμόσφαιρα του συγκροτήματος στα μάτια αρκετών, αλλά σαν σύνολο, το “A Shadowplay for Yesterdays” έμεινε άθικτο και κόντραρε στα ίσια το μεγάλο “Opportunistic Thieves of Spring”.

3 χρόνια μετά το τρίτο άλμπουμ τους, οι Βρετανοί επανέρχονται με το “Beware the Sword you cannot see”, δίχως υπόνοια ep, live, ή άλλης ενδιάμεσης κυκλοφορίας (στον δισκογραφικό τομέα, οι Forest είναι από τα πιο «καθαρά» σχήματα). Ο δίσκος κοσμείται από ένα εξώφυλλο άκρως συμβολικό αλλά και εντυπωσιακό, το οποίο χτίζει προσδοκίες για το περιεχόμενο, και ακολουθεί την παράδοση των μεθυστικών εικαστικών της μπάντας.

Στον μουσικό τομέα τώρα, το “Beware the Sword..” αποτελεί την εξέλιξη του “Shadowplay for Yesterdays”, ακολουθώντας πάνω κάτω τις ίδιες φόρμες, δηλαδή δαιδαλώδεις συνθέσεις, με ποικιλία θεμάτων και ρυθμών. Το βιολί της Katheryne είναι πανταχού παρόν, και παραμένει ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα στοιχεία της μπάντας. Είναι φανερό το ότι το όργανο συμμετέχει ισότιμα στη σύνθεση, ένας θεμέλιος λίθος ισάξιος με τα λοιπά έγχορδα, και τα κομμάτια το ενσωματώνουν άψογα. Παραμένοντας στην Katheryne, και οι φωνητικές της συνεισφορές απλώνονται επί του υλικού, ίσως σε κάπως μεγαλύτερο βαθμό από ότι προηγουμένως. Προσωπικά θεωρώ τη φωνή της κάπως χλιαρή και παράταιρη για τη μπάντα, οπότε και δε μπορώ να πω ότι ενθουσιάστηκα με αυτήν την πρωτοβουλία. Εν αντιθέσει, τα φωνητικά των κυρίων Curse και Kettleburner είναι υπέροχα, είτε αυτονομημένα, είτε όταν πλέκονται μεταξύ τους, και για όποιον έχει ακούσει κάτι από τα προηγούμενα της μπάντας, είναι άκρως αναγνωρίσιμα.

Ένα σημείο διαφοροποίησης από το “ Shadowplay..” είναι ο περιορισμός της γκάμας οργάνων που χρησιμοποιήθηκαν (η αλήθεια είναι πως στο προηγούμενο άλμπουμ το είχαν παρακάνει ελαφρώς), αλλά και η διακριτική όξυνση των μαυρομεταλλικών καταιγιστικών σημείων. Για παράδειγμα, το εναρκτήριο κομμάτι (“Drawing down the Rain”) έχει ξεκάθαρα black metal πρίμα στο μεσαίο τμήμα του, τέτοια που δεν περίμενα να ακούσω από τη μπάντα σήμερα, και τα οποία με ενθουσίασαν ευχάριστα. Όσο για τη διακριτική ψυχεδέλεια που πάντα συνόδευε (σε διαφορετικές ποσοτικές μεζούρες) τη μουσική των A Forest of Stars, αυτή απλώνεται με βρόχινα ατμοσφαιρικά ριφ, ψυχεδελικές επαναλήψεις, και νεφελώδη πλήκτρα, σε μεγάλο μέρος του άλμπουμ, ιδιαίτερα στο δεύτερο μέρος του δίσκου. Όσον αφορά το εν λόγω μέρος (“Pawn of the Universal Chessboard”), είναι χωρισμένο σε 6 κομμάτια, στιχουργικά και μουσικά συγγενή, πειραματικότερα του πρώτου μισού. Πρόκειται για μια φιλόδοξη κίνηση, η οποία πολύ έξυπνα χωρίστηκε σε μικρές ενότητες, που σχηματίζουν το μωσαϊκό. Προσωπική αδυναμία η δυάδα “Part IV: An Automaton Adrift” και “Part V: Lowly Worm”(τα leads του τελευταίου είναι καταιγιστικά όμορφα).

Σύγκρινα στην αρχή τους A Forest of Stars με τους Filth και τους Akercocke. Η αλήθεια είναι πως η πορεία των εν λόγω Βρετανών έχει μεγαλύτερη σχέση με αυτή των δεύτερων – συγκεκριμένα δεν έχουν βγάλει μέτριο δίσκο, μετρώντας 4 πλέον full-legths (το ίδιο ίσχυε βέβαια και για τα 4 πρώτα των Filth, αλλά από εκεί και πέρα το χάος). Το ποιοτικό σερί συνεχίζεται, και δεν το βλέπω να σταματάει άμεσα. Μπορεί η μπάντα να έχει αλλάξει από τον πρώτο δίσκο, διανθίζοντας πολύ το μαύρο μέταλλο τους, αλλά παραμένει άκρως τίμια και σταθερή σε αυτό που κάνει. Πάνω απ’ όλα, και παρά τα σποραδικά ελαττώματά του(συν τοις άλλοις δεν έχει βαρβάτο αριστούργημα όπως ήταν το “A Prophet for a Pound of Flesh” στο προηγούμενο), το “Beware the Sword you Cannot See”, υπακούει πιστά στο βικτωριανό, αλλόκοσμο, και παραμυθένιο όραμα της μπάντας – το άλμπουμ διαβάζεται σαν παλιό, καλό βιβλίο.


Το Αλώνι της Μέρας και της Νύχτας


Μια μέρα πέρναγε ένα παλικάρι μέσα από το Ρουμάνι του Λήσταρχου, κοντά στα Πουρνάρια της Υφάντρας. Σαν βράδιασε κάθισε να ξαποστάσει κάτω από ένα μεγάλο βράχο. Είχε το νου του, γιατί εκεί κοντά ήταν και το Αλώνι του Αφέντη, που είχε βουλιάξει μέσα στη Γη πριν πολλά χρόνια. Μόλις πήγε να βάλει μια μπουκιά στο στόμα, άκουσε από την άλλη μεριά του βράχου ένα ήχο σα να γυρνάει ρόκα. Έκανε μια βόλτα γύρω από το θεόρατο λιθάρι, και βρήκε μια μεγάλη τρύπα. Δίπλα της στέκονταν μια γρια και ύφαινε σε έναν μαύρο αργαλειό που χάνονταν μέσα στην γη.

-Τι υφαίνεις Γιαγιά;

-Το ζωνάρι της Μέρας. Πάρε αυτήν την κούπα και κατέβα μες στ’ αλώνι να μου φέρεις νερό.

Ο νέος κοίταξε μέσα στην τρύπα και είδε σκαλιά να κατεβαίνουν στο βάθος. Σκιαζόταν, αλλά τη λυπήθηκε τη γρια, δίψαγε κι αυτός, κι έτσι αποφάσισε να κατέβει.

Είχε μαζί του τρία κεριά. Άναψε το πρώτο, κατέβηκε εκατό σκαλιά, και το κερί σώθηκε. Άναψε το δεύτερο, κατέβηκε άλλα εκατό, και έλιωσε κι αυτό. Πήγε να ανάψει το τρίτο, αλλά είδε κάτι να φέγγει μπροστά του. Βρίσκονταν στο παλιό Αλώνι του Αφέντη, που ήταν ολοστρόγγυλο σαν το γεμάτο φεγγάρι. Ίσκιοι πολλοί ήταν μαζεμένοι πάνω στις πέτρες, και στο κέντρο είχε για στύλο έναν έλατο μαυρισμένο. Δίπλα στο δέντρο στέκονταν ένας σιδεράς και πλάι του υπήρχε μια βρύση. Περίμεναν σωρός οι σκιές, μια μια, να τους μανταλώσει τις φωνές ο σιδεράς, και να τους δώσει νερό απ’ την πηγή. Μόλις έπιναν, άρχιζαν να αλωνίζουν το φως απ’ το σκοτάδι, κι έτσι γίνονταν η μέρα και η νύχτα.

Δίχως να το καταλάβει, τον έβαλαν κι αυτόν στη σειρά, και τον έσπρωχναν οι κρύοι ίσκιοι, μέχρι να φτάσει στο σιδερά. Εκείνος τότε του ζήτησε τη φωνή, για να τη μανταλώσει. Σκέφτηκε γρήγορα το παλικάρι, και έβγαλε από το ταγάρι του τον ψίθυρο μιας κακούργας γάτας από το χωριό του. Τον πήρε ο σιδεράς και τον μαντάλωσε με το σφυρί του, και άφησε το παλικάρι να πιει και να γεμίσει την κούπα. Από τότε εκείνη η γάτα μουγκάθηκε.

Το παλικάρι έκανε να γυρίσει πίσω, αλλά δε θα του έφτανε ένα κερί για να βγει στον απάνω κόσμο. Τρύπησε τότε με το μαχαίρι το δάχτυλό του, κι άφησε να στάξει λίγο αίμα στο χώμα. Ευθύς μαζεύτηκαν οι σκιές να πιουν τη ζέστη των ζωντανών, και το αγόρι πήρε κάποια από τα αλωνισμένα κομμάτια φως. Με αυτά στο χέρι, ανέβηκε γοργά τα σκαλιά, και ξεφύσηξε σαν είδε το φεγγάρι να λάμπει στον ουρανό. Η γριά ήταν άφαντη, το ίδιο κι ο αργαλειός της. Το έβαλε στα πόδια, παίρνοντας το αθάνατο νερό μαζί του.

Κάποιες σκιές είχαν δει πώς το αγόρι ξεγέλασε το σιδερά, και άρχισαν που και που να κυνηγάνε ποντίκια μέσα στη γη, και να δίνουν τις φωνές τους στο σιδερά. Όταν συμβαίνει αυτό, η μέρα χάνει τον ήλιο, και η νύχτα το σκοτάδι. Ο σιδεράς δεν ξεγελιέται όμως για πολύ, και σύντομα το αλώνισμα ξαναρχίζει, επιστρέφοντας την ώρα εκεί που πρέπει.

(Η ιστορία πήρε την τρίτη θέση στο διαγωνισμό μίνι κειμένου The Way to Fantasticon 2015, με θέμα «στο παλιό αλώνι»)


Pillars of Eternity and Space


Ο χώρος του παιχνιδιού

Στο Pillars of Eternity η πορεία του παίκτη ξεκινάει από την εξοχή. Μια περιοχή που παρουσιάζεται ως εχθρική (πριν ακόμη από την επίθεση· με την αμυντική στάση της κατασκήνωσης, με την αρχετυπική campfire η λάμψη της οποίας οριοθετεί τον ασφαλή δικό μας χώρο από το επικίνδυνο εξωτερικό χάος – την πραγματικότητα από το αδημιούργητο, σύμφωνα με τον Eliade, κάτι το οποίο αντικατοπτρίζεται στη λειτουργία του fog of war (βλ. πιο κάτω), με τα προειδοποιητικά λόγια του έμπειρου caravan master), εξωτική (οι πρωτοφανείς για εμάς σχηματισμοί Adra) και μυστήρια (ερείπια που όσον αφορά τον παίκτη είναι άγνωστης προέλευσης και λειτουργίας: τι ρόλο εξυπηρετούσαν αυτές οι παγίδες;). Κατά τη μεγάλη RPG παράδοση, τα underground μέρη παραμένουν εχθρικά, όπως γίνεται φανερό από το πρώτο μικρό dungeon, ή από τη σπηλιά με την αρκούδα. Η μετάβαση προς τον πολιτισμό γίνεται σταδιακά· μέσα στο Valewood η πρώτη θέαση φανοστάτη δημιουργεί ελπίδες για ξεκούραση, η γέφυρα στη συνέχεια και ο πλακόστρωτος δρόμος σφραγίζουν τη σιγουριά. Αλλά σύντομα θα αντιμετωπίσουμε και το άγχος του σταυροδρομιού, δηλαδή το δίλημμα μπρος στο άνοιγμα διάφορων οδών προς άλλες περιοχές, την απογραμμικοποίηση δηλαδή της πορείας μας, και την επιθυμία συστηματικής εξερεύνησης και επιλογής της πορείας. Η μυθολογική δυσοίωνη διάσταση των crossroads έχει να κάνει και με την πιθανότητα απώλειας επιλογών σε περίπτωση που επιλεγεί ο λάθος δρόμος. Στο Pillars of Eternity δεν ισχύει κάτι τέτοιο, αλλά η ασυνείδητη αντίδραση απέναντι στις επιλογές των (αυστηρά ή μη) σταυροδρομιών παραμένει.


Ο Caravan Master προϊδεάζει για την ποιότητα του περίγυρου

Αυτό το μοτίβο της έναρξης από την ακατέργαστη ύπαιθρο και της σταδιακής πορείας προς τον πολιτισμό είναι το αντίστροφο της αρχέτυπης RPG συγκέντρωσης στο πανδοχείο του χωριού ή της πόλης, με το σχηματισμό της ομάδας και την ακόλουθη εξόρμηση προς το άγνωστο, την επέλαση των εξερευνητών adventurers ως άλλων frontier pioneers στο αχαρτογράφητο. Η εκκίνηση από την εχθρική εξοχή δημιουργεί αίσθημα επαγρύπνησης, που συχνά συνοδεύεται από μια σχεδόν παράλογη νοσταλγία του πολιτισμού (τον οποίο δεν έχουμε ακόμη δει εντός του κόσμου του παιχνιδιού), λόγω της απουσίας αυτού (πράγμα το οποίο συμβαίνει και μετά από πολύωρο μη αστικό adventuring). Όπου πολιτισμός, η παρουσία της κοινωνίας: η απουσία εμφανών εχθρών, το μόνιμο οικιστικό σημάδι επί του περιβάλλοντος, η παρουσία NPC’s με τους οποίους μπορείς να συνδιαλλαχτείς, η ευκαιρία της ομάδας να αναρρώσει, να εξοπλιστεί και να αποτιμήσει τα λάφυρα, να αναλάβει καινούρια quests. Ο οικισμός είναι αφενός κομβικός για τη δράση, λόγω της ύπαρξης εντός του της πλειοψηφίας των quest givers, ενώ παράλληλα παρέχει την (ψευδή συχνά) αίσθηση της ασφάλειας. Αυτό το τελευταίο ενυπάρχει και στην χωροθεσία των εχθρών επί των υπαίθριων περιοχών: η κίνηση επί των δρόμων, των χώρων ανθρώπινης εισχώρησης στη φύση, είναι ασφαλέστερη από ότι η περιπλάνηση μέσα στο wilderness, καθώς υπάρχουν πολύ λιγότεροι κίνδυνοι επί αυτών.


Screenshot από το rest cutscene

Το Pillars ακολουθεί την οδό του ασφαλούς resting, δίχως την ύπαρξη random encounters. Το γεγονός πως πάντα παίζει το ίδιο cutscene δημιουργεί σιγουριά και ηρεμία δια της επανάληψης. Έτσι ο χώρος που σημαδεύεται από τη φωτιά ιεροποιείται και ασφαλίζεται στο μέγιστο επίπεδο, είναι γνωστός και παραμένει έτσι, χωρίς να επιτρέπεται σε αυτόν εισβολές.


Το αστικό/πολιτισμένο τοπίο δεν είναι κυρίαρχο σαν έκταση στο παιχνίδι. Συγκεκριμένα, μέχρι τη Defiance Bay βρίσκεις μόνο μικρές οάσεις πολιτισμού, μέσα σε μια θάλασσα wilderness. Στη μητρόπολη δημιουργείται η ψευδαίσθηση ότι η ισορροπία αλλάζει κάπως, κυρίως λόγω πυκνότητας quests. Η Πόλη έχει κι αυτή το άγριο τοπίο της βεβαία, τη δικιά της wilderness, εν τη προκειμένη τις κατακόμβες, το άβατο νεκροταφείο, και τον πυθμένα του λιμανιού. Οι χώροι αυτοί είναι στις παρυφές της κοινωνίας, ή εκτός αυτής, κι έτσι απαιτούν επαναπρόσληψη από τον παίκτη. Οι κανονικές όμως συνοικίες εκπέμπουν μια ασφάλεια και άνεση, οι οποίες διαρρηγνύονται όταν συναντάς κάποιον εχθρό· γεγονός αφενός παράδοξο, γιατί σπάει τη νόρμα της κοινωνικά συμβιβασμένης συμπεριφοράς εντός του αστικού κοινωνικού χώρου, αφετέρου δημιουργεί ερωτήματα σχετικά με τους περαστικούς, τους φρουρούς, και την αντίδραση αυτών απέναντι στη ρήξη της αποδεκτής συμπεριφοράς.

Χωρική Δομή

Ο χώρος του Pillars of Eternity είναι μη συνεχής, διασπασμένος σε διακριτά τμήματα, σε levels θα μπορούσε να πει κανείς (αν και όχι με την στενή έννοια μιας κλιμακωτής δυσκολίας). Το παιχνίδι ακολουθεί αυτήν την οδό (όπως και οι προκάτοχοί του), αντί του ενιαίου κόσμου, των Elder Scrolls για παράδειγμα (όπου κι εκεί βέβαια υφίσταται διαχωρισμός, μεταξύ εξωτερικού και εσωτερικού χώρου). Αυτός ο κερματισμός της χωρικής ενότητας αφενός βοηθά στην συγκεκριμενοποίηση των σημείων ενδιαφέροντος, τόσο στο μυαλό του σχεδιαστή όσο και σε αυτό του παίκτη.


Η διακριτή φύση του κόσμου, εμφανής στο world map

Απαριθμείς, κάνεις νοητές κατανομές και αλληλουχίες, και σχεδιάζεις την πορεία σε σταθερά βήματα. Δημιουργεί όμως και χαρτογραφικές ασυνέχειες, όπως και απορίες για τις ενδιάμεσες των τμημάτων περιοχές. «Αυτές οι 6 ή 12 ώρες ταξιδιού μέσα σε ποιο ακριβώς τερέν γίνονται;», «Αν πήγαινα από την περιοχή που δεν υπάρχει αλλά υπονοείται δια της απουσίας της στο παιχνίδι, θα μπορούσα να αποφύγω την τάδε ενέδρα, ή να στήσω τη δικιά μου;», κτλ. Η επιλογή είναι άσκηση ελέγχου, δημιουργεί ράγες κίνησης, καθώς δε μπορείς να βγεις από το προαποφασισμένο (λόγω τεχνικών περιορισμών, προφανώς, σε ένα cRPG, αλλά όπως και να ‘χει είναι μια ακούσια άσκηση δύναμης) διάστημα-τροχιά.


Χρονική και όχι χωρική έκφραση των αποστάσεων

Οι αποστάσεις στο παιχνίδι δεν υφίστανται χωρικά, αλλά χρονικά, όπως και στον πραγματικό κόσμο άλλωστε (η απόσταση είναι πάντα σχετική, κι έχει να κάνει με τον τρόπο μετακίνησης και την αντίληψη του σκεπτόμενου. Μπορεί η επιστήμη να έχει αυθαιρετήσει με την επιβολή των global μέτρων, αλλά με διάρκειες σκεφτόμαστε – και τα χιλιόμετρα σε διάρκεια τα ανάγουμε). Το x ταξίδι θα πάρει 12 ώρες – και η κούραση που θα ακολουθήσει θα είναι χρονική, εδώ δεν υφίσταται το τερέν ως επιπλέον παράγοντας φθοράς. Στον χάρτη οι αποστάσεις είναι πλασματικές· τα districts των πόλεων απέχουν μεταξύ τους λεπτά και όχι ώρες, αλλά η αγνή χαρτογραφική απόσταση τους είναι ίδια με 2 άλλων περιοχών που μπορεί να απέχουν δεκάωρο μεταξύ τους.

Όσον αφορά τη σηματοδότηση και σημασιολόγηση του περιβάλλοντος, το παιχνίδι ακολουθεί το μοτίβο της ονοματοδοσίας, και του interactivity. Το tab είναι ο κύριος δίαυλος της νοηματοδότησης, μέσω του highlighting. Οι highlighted πόρτες ξεχωρίζουν τον οικιστικό διάκοσμο από τα κτίρια ενδιαφέροντος, με τον ίδιο τρόπο που η ύπαρξη ονόματος αντί ενός γενικού χαρακτηρισμού (για παράδειγμα commoner) ξεχωρίζει τα άτομα σημασίας, από τους διακοσμητικούς NPC’s (όπως γίνεται εδώ και δεκαετίες στο είδος). Αυτή τη φορά η πόλη δυστυχώς δεν έχει τυχαία σπίτια ή κτίρια στα οποία να μπορείς να μπεις αν θες για να κάνεις μια διάρρηξη ή απλά να εξερευνήσεις· κάθε χώρος έχει και σχέση με κάποιο συγκεκριμένο quest, φτιάχνοντας ένα καθαρά player-centric αστικό τοπίο.


Η δεξιά, highlighted πόρτα είναι η είσοδος για ένα σημείο ενδιαφέροντος, η αριστερή όμως είναι απλά διακοσμητική, και γι’ αυτό δεν τονίζεται. Εμφανείς οι χαρακτηρισμοί «Commoner» για τους διακοσμητικούς NPC’s

Περί fog of war

Ανέφερα πριν τη θεωρία του Eliade περί πραγματικού και ασχημάτιστου, ρευστού χώρου. Σύμφωνα με αυτήν, ο (θρησκευόμενος) άνθρωπος της παραδοσιακής κοινωνίας θεωρεί ως απόλυτη πραγματικότητα μόνο αυτόν το χώρο στον οποίο έχει αποκαλυφθεί το Ιερό, είτε με την ίδια την παρουσία Του, είτε μέσω συμβόλου Του, είτε με την αναπαράσταση της κοσμογονίας από τον πιστό μέσω τελετής. Αν μεταλλάξουμε την θεωρία αυτή, δίνοντας στον παίκτη το ρόλο του Ιερού, τότε το σύμβολό του μέσα στον κόσμο του παιχνιδιού είναι η εικονική του παρουσία, το avatar του, δηλαδή η ομάδα του στην προκειμένη, η οποία είναι παράλληλα και εκπρόσωπος της κοινωνίας του κόσμου της (ακουσίως ή μη). Η εξερευνητική πορεία αυτής εντός του παιχνιδιού είναι κοσμογονία. Η μετατροπή του ακατέργαστου από κοινωνικές διεργασίες χώρου σε πραγματικό γίνεται με την επίσκεψη του/των χαρακτήρων σε αυτόν.


Μπροστά σε ένα ασχημάτιστο ακόμη τοπίο. Το σκοτάδι του fog of war κυριαρχεί

Αυτό φαίνεται πειστικά μέσω του fog of war. Πριν την δημιουργική επίσκεψη του χαρακτήρα, το μόνο που βλέπει ο παίκτης είναι ένα μαύρο τίποτα, το προδημιουργικό χάος. Μετά την επίσκεψη το άγνωστο αποκαλύπτεται, δημιουργείται, ουσιαστικά, για τον παίκτη. Η συνεχής παρουσία της εικόνας του Ιερού είναι απαραίτητη όμως για την πλήρη βίωση του χώρου. Ακόμη και μετά την πρώτη αποκάλυψη, ένα διακριτικό fog of war παραμένει πάνω από τον χώρο με τον οποίο δεν έχουμε εγγύτητα, παρότι ξέρουμε το τοπικό layout. Πρέπει να βρισκόμαστε εκεί για να μας αποκαλύπτεται στην ολότητά του ο τόπος, καθώς αλλαγές μπορεί να έχουν προκύψει κατά το διάστημα που αυτός αφέθηκε μόνος (στο Pillars δεν υφίσταται enemy respawn, άρα αυτό ισχύει σε μικρότερο βαθμό από άλλα RPG).

To fog of war έχει να κάνει βέβαια και με τη γενικότερη παρουσία του Κοινωνικού, και όχι μόνο με την ομάδα ως εκπρόσωπό του. Στις civilized περιοχές ο χώρος είναι οικειοποιήσιμος αμέσως, είναι ήδη δημιουργημένος λόγω της προϋπάρχουσας παρουσίας «πολιτισμένων» μαζών. Έτσι οι χάρτες των οικισμών δεν έχουν το βαρύ σκοτάδι του fog of war, έχουν όμως την πιο διακριτική εκδοχή του.

Οι μετατροπές του Χώρου

Ενδιαφέρον έχει η μετατροπή του χώρου στο παιχνίδι, τόσο σε πραγματικό επίπεδο, όσο και νοητικά, στην αντίληψη και στάση του παίκτη απέναντί του. Η αρχική μου οπτική απέναντι στην Caed-Nua (όχι τα από κάτω, μόνο το φρούριο) εμπεριείχε αγωνία και αναβολή. Δεν ήθελα να πάω με τη νέα σχετικά ομάδα, γιατί νόμιζα πως το κάστρο θα ήταν κάποιο μεγάλο dungeon (υποψιασμένος από την παρουσία κάποιων εχθρών στον περίβολο, αλλά και από την default εξίσωση ερείπια=κίνδυνος), πάνω από τη δυναμική της ομάδας μου. Όταν βέβαια το πήρα απόφαση είδα πως το κυρίως ειπείν stronghold δεν είχε ούτε μια δεκάδα εχθρών μέσα του, και πως μετά το «καθάρισμα» το κτίριο πέρασε στην ιδιοκτησία μου. Η μεταστροφή από την αίσθηση απειλής και αντιπάθειας σε αυτή της οικειότητας του χώρου ήταν άμεση (παρόλο που η ύπαρξη μιας αβύσσου από κάτω μου με έκανε να νιώθω μια απειλή, μέχρι που ξεμπέρδεψα οριστικά με όλα τα levels των Endless Paths), και μάλιστα χωρίς να αλλάξει κάτι στη φυσική αναπαράσταση του τοπίου (αργότερα έγινε και αυτό μέσω των upgrades, και σίγουρα ωφέλησε στη μεγέθυνση του πολιτισμένου χαρακτήρα του συμπλέγματος).


Η Caed-Nua μετά και πριν την παρέμβασή του παίκτη

Η άποψη για το τοπίο μπορεί να αλλάξει και αρνητικά, όπως στην περίπτωση των ταραχών στη Defiance Bay, αυτή τη φορά η αλλαγή σηματοδοτούμενη κυρίως από φυσικές μεταλλάξεις (μπλόκα στους δρόμους, μπλοκάρισμα γνώριμων δρόμων και εξόδων, φωτιά και ανακατανομή των NPC’s). Ο παίκτης νιώθει μια αβεβαιότητα και αγωνία, όχι μόνο για την πόλη ή για την ομάδα, αλλά και για πιθανά unfinished quests. Λόγω meta-thinking, αναρωτιέται αν θα έχει ευκαιρία να τα ολοκληρώσει τώρα που η γνώριμη εικόνα άλλαξε και κάποιοι NPC’s μπορεί να είναι νεκροί ή χαμένοι. Η ακόλουθη επαναφορά της κανονικότητας στην πόλη είναι ανακουφιστική και ηρεμεί τον παίκτη, εδραιώνοντας την Defiance Bay ως κάτι το αιώνιο, αναλλοίωτο από τα ανθρώπινα, κάτι που έχει ξεπεράσει τον θνητό δημιουργό του και υπερθεματίζει τον υπεράνθρωπο, Ιερό χαρακτήρα του πολιτισμού.

Παρόλο που υπονοείται (καθώς δε μπορείς να αλληλεπιδράσεις άμεσα με το περιβάλλον), η στατικότητα του τοπίου δεν είναι πάντα σίγουρη: υπάρχουν σημεία που επηρεάζονται από τον κύκλο μέρας και νύχτας, από πράξεις του ίδιου του παίκτη, ή από την προώθηση της πλοκής. Όταν το αντιληφθεί αυτό ο παίκτης μπορεί να του δημιουργηθούν άγχη για αλλαγή του χώρου που έχει εξερευνήσει προηγουμένως και μπορεί να την έχει παραβλέψει, και να οδηγήσει σε μια τουρνέ εντός των γνωστών του περιοχών, με διαφορετική ματιά όμως, μέσα από το πρίσμα της αναζήτησης αλλαγών σε ένα ήδη καταχωρημένο ως γνωστό τοπίο.


Doctor Who Top Episodes – Season 4 (and extras)


Season 1

Season 2

Season 3

Μετά την συναισθηματική ψυχρολουσία του πολύ καλού εορταστικού “Voyage of the Damned” (προφανώς ήταν δύσκολο να έχεις την Kylie Minogue για σταθερό companion, αλλά..), το πρώτο κανονικό επεισόδιο της τέταρτης σεζόν επαναφέρει τη Donna της καρδιάς μας, την κατά τη γνώμη μου καλύτερη εκ των companions της νέας εποχής. Δεν είναι μόνο ο οργίλος χαρακτήρας της και η απολαυστική αυθεντική βλαχιά· είναι η πρώτη από τις νέες companions που δεν βλέπει το Doctor ερωτικά, αφήνοντας να αναπτυχθεί μια τίμια φιλική σχέση. Μια σεζόν που ακολουθεί κατά πόδας την εκρηκτική σε ποιότητα προηγούμενη. Εδώ έχουμε ένα δυνατό arc, ίχνη του οποίου απλώνονται σε όλα σχεδόν τα επεισόδια, ίσως με τον πιο αριστοτεχνικό τρόπο μέχρι τότε. Η σεζόν συνεχίζεται και μετά το κανονικό τέλος της, στα 1 χριστουγεννιάτικο συν 4 εξτρά που οδηγούν στην πασίγνωστη και δακρύβρεχτη αποχώρηση του Tennant μετά από 3 χρόνια στο στενό σακάκι του Doctor, και τα οποία επεισόδια εντάσσονται θεματικά και πνευματικά στην εν λόγω σεζόν.

Fires of Pompeii: Τα ιστορικά επεισόδια της σειράς ξεκινάνε με αβαντάζ στα μάτια μου έναντι των άλλων, και δη τα τοποθετημένα στον Αρχαίο κόσμο. Από την Πομπηία, λοιπόν, είναι που παίρνει μπρος η κυρίως ειπείν πορεία της Donna, μια μέρα πριν την έκρηξη του Βεζούβιου. Προφητείες (με την απαραίτητη παραλλαγή των Εστιάδων Παρθενών), χιούμορ με το πλήθος των Ρωμαϊκών θεών, μωσαϊκά τρανζίστορ, και Δυσοίωνη ατμόσφαιρα(με Δ κεφαλαίο).


Η χαρά της προοικονομίας (ακούσιας και εκούσιας) : εμφανίζεται ο Capaldi, η Gillan, ενώ το πέτρωμα του σώματος κλείνει το μάτι σε εκείνο το φρικιαστικό Weeping Angel διπλό επεισόδιο της επόμενης σεζόν. Εδώ πέφτουν οι πολύ πρώτες χάντρες πάνω στο μωσαϊκό της μοίρας της Donna (το εργαλείο της προφητείας προσφέρεται υπέρ το δέον). Από εκεί και πέρα το θέμα της ανάμιξης με τη ροή της ιστορίας επανέρχεται, και συνεπακόλουθα η αιώνια κατάρα του Doctor: Το να κάθεται ως απλός (σχεδόν) θεατής στον θάνατο χιλιάδων. Παρά την ελαφρότητα που διέπει αρκετά σημεία του, το “Fires of Pompeii” σκεπάζει την οθόνη με δυσοίωνη μαυρίλα και τις αλυσίδες της Μοίρας.

Silence in the Library/Forest of the Dead: Άνετα μέσα στα 5 καλύτερα επεισόδια της σειράς. Ερημιά και απομόνωση μέσα στη Βιβλιοθήκη, δηλαδή στο Δάσος των Νεκρών. Οι Vashta Nerada είναι πιθανώς η μεγαλύτερη συνεισφορά του Moffat στο Whovian σύμπαν. Τόσο απλά στη σύλληψη πλάσματα, αλλά και τόσο εκστατικά τρομακτικά. Σκιές που ζουν μέσα στα βιβλία και προσκολλούνται πάνω στα θύματά τους. Διπλές σκιές, και πίσω τους να υψώνονται μια ντουζίνα Μυθολογικά αρχέτυπα περί διπλού, ίσκιου, doppelganger, changeling, κτλ. Κι όμως, ακόμη κι αυτά τα σκιερά πλάσματα έχουν κάποιου είδους συνείδηση και νοημοσύνη, άρα μπορούν να αισθανθούν φόβο – τεράστιος Tennant όταν τους λέει «ψάξτε για μένα στη βιβλιοθήκη» και οι σκιές αποτραβιούνται.


Το μοτίβο των δυο παράλληλων κόσμων, με σχετικά παράλληλες διηγήσεις είναι βούτυρο στο ψωμί του Moffat. Το φεγγάρι, και η ονειρική πραγματικότητα των αρχειοθετημένων, και η διαταραγμένη εμφάνιση της Miss Evangelista, θέτουν την σκηνή για ένα από τα επίπεδα του επεισοδίου, με τα εσωτερικά γυρίσματα στους διαδρόμους της βιβλιοθήκης να αποτελούν την κορωνίδα της απειλής. Ο σταδιακός χαμός μελών της πρωταγωνιστικής ομάδας είναι μεγαλύτερος από το σύνηθες για τη σειρά, κάτι που θα ξαναδούμε στην επόμενη σεζόν. Ενώ παράλληλα η Donna μας θέτει το δίλημμα μεταξύ ιδανικής φαντασίωσης και γκρίζας πραγματικότητας.


Επίσης πρώτη εμφάνιση της River Song. Ενός χαρακτήρα βασισμένου πάνω στο χρονικό παράδοξο των αντίστροφης κατεύθυνσης χρονικών ροών. Παρά την υπερβολή της σε μετέπειτα επεισόδια (που προσωπικά δε με πείραξε καθόλου), η River εδώ είναι τυλιγμένη στο μυστήριο και την αυτοπεποίθηση ενός Time Lord, μια ισάξια του Doctor περσόνα, η οποία προσφέρει το έναυσμα για ένα από τα πιο γλυκόπικρα φινάλε της σειράς.

Midnight: Εδώ έχουμε να κάνουμε με θεατρικής κοψιάς έργο. Η δράση διαδραματίζεται σχεδόν εξ’ ολοκλήρου μέσα στην άτρακτο ενός τουριστικού σκάφους, και ο αντίπαλος είναι κάτι το απροσδιόριστο εμφανισιακά, το οποίο μπορεί να καταλαμβάνει την οντότητα κάποιου.


Εξαιρετικό take πάνω στο παιδικό παιχνίδι νεύρων «λέω ότι λες», το οποίο κάνει ένα φρικιαστικό peak όταν η επανάληψη έρχεται πριν την πράξη. Κατά τ’ άλλα ψυχολογία του πλήθους σε ακραίες καταστάσεις, απέναντι στο ξένο, τα κατώτερα ένστικτα επιβίωσης, πάτημα επί πτωμάτων για μια ελπίδα στη ζωή. Πρωτότυπο και πανέξυπνο, το Midnight βλέπεται κάλλιστα και από άσχετους με τη σειρά, καθώς στέκει και εκτός του σχετικού σύμπαντος, ως ένα μικρό κομψοτέχνημα.

Turn Left: Ο προπομπός του διπλού φινάλε. Μετά το Doctor-centric “Midnight” ακολουθεί το καθαρά Donna-centric “Turn Left”. Ξεκίνημα με ένα διάβασμα μοίρας, και ο απαίσιος ήχος των δαγκανών εντόμου, μαζί με την οπτική υπόνοια αυτού, παύονται για λίγο, καθώς επιστρέφουμε πίσω σε ένα κομβικό σημείο της ζωής της Donna. Κβαντισμός και εγένετο τυραννικό παράλληλο σύμπαν. Τώρα παίρνουμε μια ιδέα του πόσο σημαντική ήταν για το Doctor η παρουσία της Donna, του πόσο χρειάζεται αυτός ο συγκεκριμένος Doctor ένα ανθρώπινο χαλινάρι.


Ζόφος πάνω από τον κόσμο, δυστοπικό μέλλον με κριτική επί εθνικισμού και ολοκληρωτισμού (σημαντικό που έρχεται από τη σειρά, η οποία έχει πολλά πατριωτικά ξεσπάσματα). Δυσκολία στην αναπνοή μέχρι τέλους, εμφάνιση της Rose, δίχως ιδιαίτερες εξηγήσεις, και αυτές οι δαγκάνες του σκαθαριού να ροκανίζουν τις ατελέσφορες πιθανότητες. Επικό τελείωμα με την υπεύθυνη της παγίδας να σαλεύει ψιθυρίζοντας “Who are you, What will you become?”, και δύο λέξεις φυσικά: BAD WOLF.

-The Stolen Earth/Journey’s End: Πεμπτουσιακό φινάλε Doctor Who. Τα έχει όλα: Μεγαλειώδες στη βλέψη του (ολόκληρη η Γη εξαφανίζεται, ενώ επισκεπτόμαστε τη Shadow Proclamation), νοσταλγικό στις παρουσίες που μας αραδιάζει (Sarah Jane, Martha, Rose, Captain Jack, Harriet Jones, Davros διάολε), με δακρυγόνες συνεργασίες και ηρωισμούς. Τι κι αν έχει το σχεδόν γελοίο τηλεφώνημα του πλανήτη προς Doctor; Το ξεπερνάμε μπρος στην επική παραδοσιακή πλοκή, που περιέχει Daleks, και ένα κοσμοβορικό σχέδιο, το τέλος των Πάντων. Λεκτικές αψιμαχίες μεταξύ Doctor και Davros, στις οποίες πολλά από τα όπλα του δημιουργού των Dalek είναι κοφτερές αλήθειες σχετικά με τον τελευταίο των TimelordsΠερισσότερη τροφή για σκέψη μετά τους προβληματισμούς του παλιού “Genesis of the Daleks”. Μια ακόμη γενοκτονία από το Doctor, η οποία όμως οικειοποιείται από τον κλώνο του, που στην προκειμένη ενσωματώνει κάποια αναγκαία κακά της προσωπικότητας του Δέκατου (ας πούμε μια ελαφρά προοικονομία του War Doctor).

stolen earth

Αυτή όμως που κλέβει την παράσταση δεν είναι άλλη από την καταπληκτική Doctor-Donna, τον (βραχύβιο δυστυχώς) συνδυασμό των καλύτερων στοιχείων των συντελεστών της, μια Time Lord Ingenious, υπέρλαμπρη στην σουπερνοβαϊκή έκρηξή της. Θα δίναμε πολλά για μια σεζόν με Doctor-Donna, αλλά ακόμη και αυτά τα λίγα λεπτά θα παραμείνουν ανεξίτηλα στη μνήμη των φίλων της σειράς. Όπως δυστυχώς και το τελείωμα (που προοικονομεί την επόμενη regeneration, με τα λόγια της Donna να καθρεφτίζουν το αντίο του Tennant που έπεται) αυτό, το τόσο άδικο, όπως το λέει και ο τιτάνας Wilfred. She was the most important being in creation.

-The Waters of Mars: Η Ύβρις. Ένας Doctor δίχως companion, γεμάτος πίκρα την οποία μεταλαμπαδεύει σε αλαζονεία, την οποία μάλιστα δικαιολογεί με ολόκληρη επιχειρηματολογία που πολύ θα θέλαμε όλοι να είναι ισχύουσα. Όμως οι άγραφοι Νόμοι του Χρόνου είναι ισχυρότεροι ακόμη και από αυτόν, τον Τελευταίο των Time Lords. Η υπόθεση και το σκηνικό λίγη σημασία έχουν, παρόλο που είναι αξιολογότατα(αν και αρκετά ανθρωποκεντρικά, ως είθισται). Το θέμα της αυτοθυσίας υπέρ της επιβίωσης του είδους απλώνεται με άνεση (το έχουμε ξανασυναντήσει πολλάκις, για παράδειγμα στο Satan Pit).


Αλλά η Ύβρις σκιάζει τα πάντα. Το τέλος θυμίζει Τραγωδία, και αντιλαμβανόμαστε πως η Κάθαρση για το Doctor θα έρθει με τον πλέον δύσκολο τρόπο.

The End of Time: Το μεγάλο αντίο του Δέκατου Doctor, δε θα μπορούσε παρά να είναι σμιλευμένο με τον Αρχέγονο αέρα της Μυθολογίας της σειράς. Η επιστροφή του Master από τους νεκρούς, με μια τελετή σχεδόν μεσαιωνικής μαγείας. Η λύση του γρίφου των τυμπάνων μέσα στο μυαλό του. Θολούρα πέρα από το χρόνο. Gallifrey invictus. Μια ευχάριστη έκπληξη με την τοποθέτηση του Wilfred στο συμπρωταγωνιστικό ρόλο, και μια σπαρακτικά δυσάρεστη με την αποκάλυψη του νοήματος των τεσσάρων χτυπημάτων. Απορία σχετικά με την Timelord που ψήφισε ντροπιαστικά, πλέον καταδικασμένη να κρύβει το πρόσωπό με τα χέρια της. Μόνο θλίψη για τη μοίρα του Master.


Τα Εισόδια των Timelords στην πραγματικότητα με υπερφωτισμένη ασάφεια, ως άλλοι τιμωροί θεοί. Ο Gallifrey στον ουρανό, και το τέλος της ελπίδας μας για αυτόν (τουλάχιστον μέχρι το “Day of the Doctor”). Το ξέσπασμα του Doctor μετά τα τέσσερα χτυπήματα. Ανταλλαγές ηλικιών μεταξύ Wilfred και Doctor (όλοι οι διάλογοί τους είναι υπέροχοι). Μετά από αυτό το φινάλε ο Tennant δε θα μπορούσε να συνεχίσει, παραείχε τραβήξει πολλά αυτή η ενσάρκωση. Το γενναίο reset με τον φρέσκο Matt Smith ήταν επιβεβλημένο. Επικό τελείωμα, αντάξιο του μεγάλου Tennant.


Isolert – Isolated Soul demo review


Isolert is a hatchling (duo) band coming from Volos, Greece, and “Isolated Soul” is their first demo release, independently (and only digitally) released. Quite short in duration (clocking just over 12 minutes), the release consists of 3 tracks, while the cover art is quite minimal and naturalistic. It seems that the band was formed in 2015, so one can surmise that a release in such a short notice will be a bit rushed, a half-truth for the demo in question.

The band’s music tends towards the Norwegian classic-era sound, slightly filtered through a Greek-scene lens. Essentially melodic guitar riffs, not avert to sporadically integrating a heavy metal attitude, are framed by a quite audible bass guitar and typical but satisfactory drum patterns. Vocals are double-edged blade – the default black metal shrieks that dominate most of the demo are quite overdone in their quest for rawness and echo; they are too prominent on the mix, ending up flat and unconvincing. On the contrary, some attempts on alternative and clean vocalisation was a positive surprise. Composition-wise the band is not highly original (the second track, “Empty Memory (Hate for Mankind)”, is possibly the album’s best, but there are parts of it quite reminiscent of Naer Mataron’s “Diastric Fields of War”) but nevertheless succeeds in capturing the listener’s attention, by not using overdone compositional formulas. Quite a nice touch is the instrumental ambience that permeates certain album parts, creating a ghostly atmosphere (check Empty Memory’s middle part and the haunting finale of “Isolated Soul”).

Isolert’s “Isolated Soul” is a somewhat rushed release, that nevertheless creates promises about the future. With a bit more attention on the mixing and a certain amount of change on the vocal course, Isolert can output a solid full-length; the seeds exist within the demo, waiting to be nurtured.